Роберт Ф. Тафт, Літургія: узор малітвы – ікона жыцця (13)

Працяг...

(Пераклад з ангельскай - а. Андрэй Буйніч)

7. Крыніца літургіі

Хрысціянская літургія, такім чынам, заснавана на рэчаіснасці ўваскрослага Хрыста, яна ёсць – паводле трапнага выразу мялхіцкага каталіцкага тэолага Жана Корбона – liturgie de source[1]. Паколькі Уваскрослы Ісус – гэта  праслаўленае чалавецтва, то Ён прысутны Сваім Духам у кожным месцы і ў кожнай эпохе не толькі як Збаўца, але як і Той-Хто-Збаўляе; не толькі як Госпад, але адначасова як Святар і Ахвяра. Нішто ў Яго існаванні ці дзеянні не ёсць мінулым, за выключэннем іх праяваў у гістарычным парадку. У візантыйскай літургіі мы молімся да Яго і за Яго: «Бо Ты сам Той, хто ахвяруе і каго раздаюць"[2].

Роберт Ф. Тафт, Літургія: узор малітвы – ікона жыцця (12)

Працяг...

(Пераклад з ангельскай - а. Андрэй Буйніч)

6. Літургія ёсць цяпер

Прысутнасць у цяперашнім часе усяго гэтага, асноўваецца на тым, што мы не святкуем нешта з мінулага, але святкуем пастаянна прысутную ў дадзены момант рэчаіснасць, усцяж актуальны выклік і адказ, новае жыццё, якое мы называем збаўленнем, якое было паклікана да жыцця збаўчымі падзеямі, якія сышлі ў мінулае толькі ў іх гістарычным сэнсе. Збаўчыя падзеі з зямнога жыцця Ісуса – гэта больш, чым проста эпіфанія або знак, больш, чым проста праява збаўлення. Яны з'яўляюцца фактычнымі сродкамі гэтага збаўлення, яго інструментальнай прычынай. Гэтыя падзеі мінулага з'яўляюцца мінулым толькі ў парадку іх гістарычнага з’яўлення, гэта значыць, што мы ўспрымаем іх у песпектыве чалавечай гісторыі. Наша традыцыя навучае, праз пралог Евангелля паводле Яна, што Ісус Хрыстос не толькі чалавек, але і адвечнае Божае Слова. Такім чынам, Ён з'яўляецца для вечнасці тым, кім Ён стаў. Не толькі Яго збаўчая ахвяра ёсць вечнай; Ён сам ёсць сваёй вечнай ахвярай, і ўласна ў Яго прысутнасці сярод нас, гэта Яго ахвяра вечна для нас прысутная.

Роберт Ф. Тафт, Літургія: узор малітвы – ікона жыцця (11)

Працяг...

(Пераклад з ангельскай - а. Андрэй Буйніч)

5. Як гэтае асягаецца пры дапамозе літургіі?

Як літургія ў стане гэта зрабіць? Бо літургіяй Новага Запавету з'яўляецца Ісус Хрыстос. Як нястомна паўтараюць класічныя еўхарыстычных малітвы антыахейскага тыпу, такія як нашыя візантыйскія анафары св. Васіля Вялікага і св. Яна Златавуснага: калі мы ўгразлі ў грахоўнасці, Ісус памёр за нашыя грахі і ўваскрос для нашага збаўлення, прыносячы нам адзінства з Богам і паміж сабою ў Ім. Згодна з Новым Запаветам, гэта менавіта ўцелаўлёны Госпад і Збаўца ў сваёй самаадданай, прыміраючай паслухмянасці волі Айца, з’яўляецца новай літургія для паслядоўнікаў Ісуса.

Роберт Ф. Тафт, Літургія: узор малітвы – ікона жыцця (10)

Працяг...

(Пераклад з ангельскай - а. Андрэй Буйніч)

4. Станаўлене іншымі Хрыстамі

Гэта спаўненне мінулага накіравана на будучыню. Бо, падодобна таму, як Хрыстос стаў усім і споўніў ўсе, гэтак і мы, каб рэалізаваць сябе, павінны стаць Ім. І мы можам зрабіць гэта толькі дазваляючы Яму перамяняць нас адпаведна Яго Асобе, Яго вобразу, узору новага твору. Гэта перамена нас у новае чалавецтва з'яўляецца сапраўднай глыбокай пашанай Новага Закону і праўдзівай тоеснасцю выхавання асобы ўсіх хрысціянаў. Стары культ і святарства былі замененыя на самаахвяраванне Сына Божага, а наша багаслужэнне – гэта паўтарэнне ў нашым уласным жыцці гэтага ўзору, вобразу, які мы сімвалічна ўшаноўваем калі збіраемся разам, каб прыгадаць сабе кім Ён быў ды кім мы павінны быць у Ім. Гэткім чынам літургія з'яўляецца месцам выхавання: яна прышчапляе нас да Хрыста.

Роберт Ф. Тафт, Літургія: узор малітвы – ікона жыцця (9)

Працяг...

(Пераклад з ангельскай - а. Андрэй Буйніч)

3. Літургія інтэрыярызаваная і перажытая

Літургія фарміруе нашае хрысціянскае жыццё яшчэ аднім спосабам тады, калі мы яе засвойваем і жывем згодна з узорам, які яна нам прапануе. Літургія, якая не з'яўляецца адлюстраваннем жыцця, у якой рэчаіснасць сімвалаў не адпавядае рэчаіснасці жыцця – дрэнная літургія. Карацей кажучы, пробны камень нашай літургіі ёсць тое, ці перажываем мы яе ў нашым жыцці. Ці сімвалічны момант сімвалізуе тое, чым мы з’яўляемся насамрэч? Ці нашае супольнае святкаванне жыцця ёсць знакам, што мы сапраўды так жывем? Св. Павел кажа да супольнасці карынцянаў, што іх Еўхарыстыя не з’яўляецца сапраўднай, паколькі яны з-за браку міласэрнасці, не зважаюць на патрэбы цела, інакш супольнасці як цела Хрыста: "Бо хто есць і п'е, той есць і п'е прысуд сабе, не разважаючы пра Цела [Госпада]" (1 Кар. 11:29).

Роберт Ф. Тафт, Літургія: узор малітвы – ікона жыцця (8)

Працяг...

(Пераклад з ангельскай - а. Андрэй Буйніч)

2. Літургія і духоўнае выхаванне

Наша асноўная тоеснасць – хрысціянская, а быць хрысціянінам – гэта быць другім Хрыстом. Гэта здзяйсняе літургія з намі ў таямніцы Хросту, падтрымоўвае ў Еўхарыстыі і абвяшчэнні Божага Слова, аднаўляе ў споведзі і алеяпамазанні хворых... Літургія, такім чынам, з'яўляецца месцам нашага духоўнага жыцця, таму што ў літургіі сам Хрыстос укшталтоўвае нас у іншых Хрыстоў, прыпадабняючы нас да сябе.